Zeep of reinigingsgel: waarom zeep de gezichtshuid kan schaden

Je huid heeft pH 5,5, zeep ongeveer 9–10. Dat verschil voel je al binnen een uur.

Een stuk zeep reinigt je handen prima en kan zelfs de afwas aan — waarom zou je er dan niet je gezicht mee wassen? Je huid denkt daar helaas anders over, en heeft een ijzersterk argument: pH.

Kort gezegd: zeep is alkalisch (pH 9–10), terwijl het huidoppervlak zuur is (ongeveer 5,5). Een reinigingsgel met pH 5–6 reinigt net zo goed, maar tast de beschermende barrière niet aan. Zeep voor handen, gel voor het gezicht.

Zo werkt het

De huid is bedekt met een zuurmantel — een dunne laag met pH 5,0–5,5. Dat is een natuurlijk antisepticum: in een zure omgeving vermenigvuldigen bacteriën zich slecht, ook de bacteriën die ontstekingen veroorzaken. De mantel houdt ook vocht vast. Zie hem als een beschermende laklaag over je huid.

Klassieke zeep bestaat uit zouten van vetzuren en werkt alleen in een alkalische omgeving. „Zeep met pH 5,5” maken is chemisch onmogelijk — dan is het geen zeep meer. Elke wasbeurt met een blok neutraliseert de zuurmantel, die vervolgens uren nodig heeft om te herstellen. „Handgemaakt”, „voor baby's”, „met olijfolie” — nog steeds alkalisch.

Reinigingsgel is gebaseerd op synthetische tensiden — syndets — die reinigen bij de zure pH van de huid. De barrière blijft waar hij hoort, bacteriën blijven onder controle. Er bestaan ook vaste syndetblokken: de vorm van zeep, de chemie van gel. Zoek op de verpakking naar „syndet”, „soap-free” of „pH 5.5”.

Kies gel als

je je gezicht wast — dit is de basisregel voor elk huidtype;
je huid neigt naar droogheid of acne: een alkalische omgeving lokt beide uit;
een trekkerig gevoel en schilfers na het wassen je bekend voorkomen.

Kies een blok als

je van een vast formaat houdt — kies dan een syndet, geen zeep;
je gewone zeep voor je handen bewaart: de huid daar is dikker en vergeeft meer.

Veelgemaakte fout. Het matte, piepende gevoel na zeep zien als „diepe reiniging”. Dat is je verwijderde zuurmantel. Een droge huid reageert met schilfers, een vette huid met een compenserende talgproductie — dus nog meer glans tegen de lunch.

Leuk weetje: het zeeprecept veranderde in 4500 jaar nauwelijks — de Sumeriërs kookten zeep van as en vet. De gezichtshuid wachtte liever op vooruitgang.